|
ประเด็น : มุมมองของคุณอนันต์ ต่อแนวคิดกระบวนการกำหนดนโยบายด้านเกษตรอินทรีย์ของประเทศไทย
หรือวาระแห่งชาติเกษตรอินทรีย์ของภาครัฐ ในช่วงที่ผ่านมา ? คุณอนันต์ ภู่สิทธิกุล
เลขาธิการสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (สปก.) ได้ตอบประเด็นคำถามดังกล่าว
โดยมองปัจจัยและองค์ประกอบของนโยบายเกษตรอินทรีย์ในประเทศไทยที่แบ่งออกเป็น 2 ปัจจัยหลัก ด้วยกัน คือ ปัจจัยแรก
นโยบายเกษตรอินทรีย์ในลักษณะขององค์ความรู้
โดยมีการจัดการที่ดินเพื่อการฟื้นฟูกลับสู่สภาพเดิมของธรรมชาติและสภาพแวดล้อม เป็นหนึ่งในเหตุผลที่ต้องการพลิกฟื้นสภาพรอบข้างที่เสื่อมโทรมลงจากการผลิตการเกษตรมายาวนาน ปัจจัยที่สอง
นโยบายเกษตรอินทรีย์ในฐานะของหน้าที่และพันธกิจขององค์กร (Function) รายสินค้า
เช่น พืช สัตว์ ประมง ฯลฯ โดยให้ความสำคัญกับคุณภาพของสินค้า
(Product Quality) ในลักษณะนวัตกรรมคุณภาพ ทิศทางบวก
(คุณประโยชน์)และเชิงลบ (การควบคุม) ในช่วงที่ผ่านมาการกำหนดนโยบายเกษตรอินทรีย์
ที่เกิดเป็นวาระแห่งชาติขึ้นมานั้น ข้อกำหนดเกษตรอินทรีย์ทางตัวบทกฎหมายสำหรับการนำมาปฏิบัติ
มีไม่ครอบคลุมในทุกส่วนเพื่อการก้าวสู่วาระแห่งชาติ
(National
Agenda) อย่างแท้จริง เป็นเพียงเป็นแต่รูปแบบการส่งเสริม
(Extension) ตามช่วงกระแสของช่วงเวลาเท่านั้น คุณอนันต์ กล่าว
ประเด็น : ทิศทางของนโยบายที่เกี่ยวข้องเกษตรอินทรีย์ของประเทศไทยในอนาคต
ในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 10 ? จากประเด็นดังกล่าวนี้
คุณอนันต์ ได้ระบุถึงนโยบายของสำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตรกรรม
ในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 10 ที่ให้ความสำคัญกับเกษตรอินทรีย์ในฐานะนวัตกรรม
(Innovation) โดยมองถึงการปฏิรูปใน 3
มิติ ด้วยกัน คือ มิติแรกนวัตกรรมด้านการปฏิรูปที่ดิน
(Land Reform) ที่ให้ความสนใจกับโครงสร้างการใช้ที่ดินเป็นหลัก
ให้เกิดประโยชน์ การติดตาม ให้ความรู้ เพื่อให้คืนสภาพความสมบูรณ์ของที่ดิน มิติที่สอง
นวัตกรรมการปฏิรูปเกษตรกร (Farmer Reform) คุณภาพชีวิต ด้านผลกระทบต่อตัวเอง ต่อชุมชน
และต่อสังคม (มิติผู้ผลิต ผู้บริโภค) และมิติที่สาม นวัตกรรมการปฎิรูปการจัดการ (Management
Reform) โดยปรับรูปแบบการจัดการเพื่อสอดรับกับการปฎิรูป 2 รูปแบบแรก โดยมีการสร้างรายได้ผ่านทางสินค้าเกษตรอินทรีย์
ในลักษณะเกษตรพันธะสัญญา (Contract Farming) หรือระบบวิสาหกิจชุมชนเข้ามาช่วยร่วมกับทุนการพัฒนาที่ดิน
|
||||||
|
ประเด็น :
รูปแบบการบริหารจัดการเกษตรอินทรีย์ที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทย ควรเป็นเช่นไร
ระหว่าง แนวทางการผลิตเพื่อการพึ่งตนเอง
กับแนวทางการพัฒนาศักยภาพเพื่อการแข่งขันสินค้าเกษตรอินทรีย์สู่การเป็นครัวของโลก
? คุณอนันต์
ได้ตอบในเรื่องนี้ว่า ต้องทำความเข้าใจถึงจุดยืนในแต่ละระบบการผลิต
ที่ดูว่าจะเหมือนกัน แต่จริง ๆ แล้วมีเป้าประสงค์ที่ต่างกัน อย่างไรก็ตามคงต้องมีทั้ง 2
ระบบควบคู่กัน ดังนี้ ระบบแรก
ระบบพึ่งพาตนเอง (Sufficiency) ที่เป็นระบบการผลิตของกลุ่มคนส่วนใหญ่ของประเทศ (Mass) คือลักษณะการจัดการที่ทุกคนที่ได้รับประโยชน์ร่วมกัน และควรเป็นระบบการจัดการภาคการเกษตรทั้งระบบ
ระบบที่สอง ระบบของการแข่งขัน (Competitive)
ที่เป็นการดำเนินการเฉพาะจุด (Spot) ที่ใช้ระบบความต้องการของตลาดเป็นยุทธศาสตร์
(Marketing Need) ตามความต้องการสินค้าเท่านั้น กรอบการจัดการระบบนี้จำเป็นต้องใช้ความรู้ (Know How) เพื่อการควบคุมสภาพในการแก้ไขปัญหาสำหรับผลผลิตอย่างเดียวโดยมีมาตรฐานการผลิตสินค้าเป็นตัวกำกับ
|
|
|||||
|
สำหรับปัจจัยทางการบริหารจัดการเกษตรอินทรีย์ที่สำคัญที่สุดในการขับเคลื่อนนโยบายตามความคิดเห็นของ
คุณอนันต์ นั้น คือเรื่องของ การทำความเข้าใจในนโยบายร่วมกัน ในเป้าหมายและวัตถุประสงค์ให้ตรงกัน
ว่าวิธีการขับเคลื่อนจะเป็นเรื่องใด ระหว่างการเน้นเกษตรอินทรีย์แบบ Innovation (Spot) หรือการผลิตเกษตรอินทรีย์แบบ Management System (Area) และปัจจัยที่สำคัญที่สุดในการขับเคลื่อนนโยบายเกษตรอินทรีย์คือ
หัวใจของระบบอยู่ที่ระบบการจัดการที่ดิน นี่คือข้อสรุปสุดท้ายของ
คุณอนันต์ ผู้ที่เห็นการจัดการที่ดินเป็นศูนย์กลางของการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ในประเทศไทย
| ||||||
